Održani skupovi

 


2016.

Desničini susreti 2016.

      Od 23. do 25. septembra 2016. održani su Desničini susreti, peti po redu a prvi u Beogradu. Manifestacija je realizovana u zajedničkoj organizaciji Instituta za književnost i umetnost u Beogradu i Centra za komparativnohistorijske i interkulturne studije Filozofskog fakulteta Sveučilišta u Zagrebu, kao deo bilateralnog projekta „Desničini susreti“ i hrvatsko-srpski/srpsko-hrvatski interkulturalizam“. Organizovan je dvodnevni naučni skup „Hrvatsko-srpski/srpsko-hrvatski interkulturalizam danas: povodom 110. godišnjice rođenja Vladana Desnice“, gde se u fokusu našlo razmatranje srpsko-hrvatskih/hrvatsko-srpskih interkulturnih veza, kao i ispitivanje aktuelnih književnih i kulturnih fenomena (post)jugoslovenskog identiteta. Program se odvijao u prostorijama Instituta za književnost i umetnost i Biblioteke grada Beograda. Svoje radove izložili su istraživači iz Srbije i Hrvatske, dok je trećeg dana Susreta organizovana „Šetnja (ne)ostvarenim Beogradom Vladana Desnice“. Skup je ostvaren u sklopu aktivnosti na projektu Srpska književnost u evropskom kulturnom prostoru.

Susret Sefarda i Aškenaza na Zapadnom Balkanu: između tradicije i promena

      U periodu od 5. do 7. jula 2016. godine Institut za književnost i umetnost bio je domaćin međunarodnog naučnog skupa „Susret Sefarda i Aškenaza na Zapadnom Balkanu: između tradicije i promena“, koji je ostvaren uz finansijsko sponzorstvo Evropske asocijacije za jevrejske studije i uz podršku Jevrejske opštine Beograd, Ambasade Izraela u Srbiji i Collegium Hungaricum-a u Beogradu. Skup je organizovan u okviru projekta Srpska književnost u evropskom kulturnom prostoru. Učestvovali su naučnici iz Srbije i još deset zemalja (SAD, Nemačka, Mađarska, Austrija, Hrvatska, Izrael, Poljska, Makedonija, Italija, Bugarska), a saopštenjima su obuhvaćene raznovrsne teme: status jevrejskih zajednica, susret kulturnih tradicija, položaj žena u kulturi, lingvistička pitanja i prevođenje, migracije, ”jugoslavizacija” Jevreja, sinagogalna muzika, groblja, jevrejske organizacije i njihovo delovanje, međuratni jugoslovenski period, rabinska književnost, usmena književnost, slikarstvo, učešće beogradskih Jevreja u prvim koracima džeza u Srbiji. Beograd je po prvi put domaćin naučnog skupa ovog formata i veličine posvećenog jevrejskim temama, a posebno susretu Sefarda i Aškenaza.

2015.

Savremena srpska folkloristika III

      U organizaciji Udruženja folklorista Srbije, Instituta za književnost i umetnost (projekat Srpsko usmeno stvaralaštvo u interkulturnom kodu) i Filozofskog fakulteta Univerziteta u Nišu organizovan je naučni skup Savremena srpska folkloristika III. Skup je održan 2. i 3. oktobra 2015. u Filozofskom fakultetu Univerziteta u Nišu). Teme skupa bile su: Sakupljači i istraživači folklora, Uloga državne politike u očuvanju i negovanju folklora, Odnos tradicije i modernosti u savremenom folkloru, Drugi srpski ustanak (1815–2015): istorija i tradicija i Srpski folklor i folkloristika u svetskom kontekstu.

2014.

Savremena srpska folkloristika II

      Naučni skup Savremena srpska folkloristika II održan je od 5. do 7. septembra 2014. godine u Beogradu i Tršiću, u organizaciji Udruženja folklorista Srbije, Instituta za književnost i umetnost (projekat Srpsko usmeno stvaralaštvo u interkulturnom kodu), Univerzitetske biblioteke „Svetozar Marković“ i Vukove zadužbine iz Beograda, kao i Centra za kulturu „Vuk Karadžić“ iz Loznice. Cilj skupa je promovisanje interdisciplinarnosti i saradnje stručnjaka iz srodnih naučnih oblasti, fokusiranih na istraživanja iz oblasti folklora u najširem smislu.

Avangarda: od dade do nadrealizma

      U organizaciji Instituta za književnost i umetnost, Muzeja savremene umetnosti (MSU) i Društva za kulturnu saradnju Srbija-Francuska (DKSSF), a uz podršku asocijacije Wallonie-Bruxelles International (WBI), 23. i 24. maja 2014. održan je međunarodni naučni skup Avangarda: od dade do nadrealizma, na kome je učestvovalo tridesetak naučnika iz Srbije, Bugarske, Češke, Belgije, Francuske, Italije, Engleske, Japana, Portugala i Hrvatske. Skup je organizovan u okviru aktivnosti na projektu Srpska književnost u evropskom kulturnom prostoru. Izlaganja učesnika obuhvatila su problematiku književnosti, pozorišta, kinematografije, slikarstva, fotografije i arhitekture. Multimedijalna ukrštanja avangardi pratila je problematika prožetosti kultura, pokrivši avangardna zbivanja od Brazila i Japana, preko Italije, Češke, Belgije, Španije, do Hrvatske i Srbije. Zvanični jezici skupa bili su srpski i francuski, uz nekoliko izlaganja na engleskom.

2012.

Pesničko delo i misao o poeziji Milovana Danojlića

      U organizaciji Instituta za književnost i umetnost, Učiteljskog fakulteta Univerziteta u Beogradu i opštine Trebinje od 5-7. aprila je u Trebinju održan naučni skup Pesničko delo i misao o poeziji Milovana Danojlića. Skup je organizovan kao deo aktivnosti na projektu Smena poetičkih paradigmi u srpskoj književnosti XX veka: nacionalni i evropski kontekst. Na skupu je izlaganje imalo više od dvadeset istaknutih proučavalaca srpske poezije dvadesetoga veka iz različitih naučnih i univerzitetskih centara Srbije, Republike Srpske i Crne Gore.
      Naučni skup su pratile i brojne propratne aktivnosti kao što su predstavljanje zbornika radova O pesmama, poemama i poetici Matije Bećkovića sa prošlogodišnjeg naučnog skupa u Trebinju, u izdanju Instituta za književnost i umetnost i promocija izabranih prepeva Milovana Danojlića.

2011.

Pesnička poetika Oskara Daviča

      U organizaciji Instituta za književnost i umetnost, Beograd, Učiteljskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, i Biblioteke šabačke, 22–23. decembra 2011. u Šapcu je održan naučni skup "Pesnička poetika Oskara Daviča". Skup je organizovan kao deo aktivnosti na projektu Smena poetičkih paradigmi u srpskoj književnosti HH veka: nacionalni i evropski kontekst.

2010.

Pisci kao tvorci jezika

      U prostorijama Vukove zadužbine u Beogradu, 14. i 15. septembra održan je okrugli sto na temu ”Pisci kao tvorci jezika”, u organizaciji Vukove zadužbine i Instituta za književnost i umetnost. Skup su otvorili ministar kulture Republike Srbije Nebojša Bradić, predsednik Vukove zadužbine dr Miodrag Maticki i direktorka Instituta za književnost i umetnost dr Vesna Matović. U radu skupa učestvovao je veliki broj lingvista, književnika, teatrologa kako iz zemlje, tako i iz inostranstva.

Poezija i poetika Ljubomira Simovića

      Pisci kao tvorci jezika, Projekat "Poetika srpske književnosti 20. veka" Instituta za književnost i umetnost u Beogradu i Opština Trebinje su od 6. do 8. aprila 2010. godine u Trebinju organizovali naučni skup posvećen poeziji i poetici Ljubomira Simovića. Program je obuhvatio tridesetak izlaganja naučnih radova, veče poezije Ljubomira Simovića i predstavljanje zbornika posvećenog Stevanu Raičkoviću.

2009.

Pesništvo i književna misao Miodraga Pavlovića

      Na projektu "Poetika srpske poezije druge polovine XX veka" od 10. do 11. decembra 2009. godine u Institutu za književnost i umetnost u Beogradu održan je naučni skup posvećen pesništvu i književnoj misli Miodraga Pavlovića.

"Nova Evropa"

      Institut za književnost i umetnost u Beogradu, u okviru projekta Srpska književna periodika, organizovao je od 03. do 04. decembra 2009. godine regionalni naučni skup posvećen međuratnom časopisu Nova Evropa.

2008.

Moderni klasicista Jovan Hristić

      Naučni skup Moderni klasicista Jovan Hristić, posvećen poeziji i poetici jednog od naših najznačajnijih pesnika u drugoj polovini 20. veka, održan je 15. i 16. oktobra 2008. godine u prostorijama Instituta za književnost i umetnost u Beogradu. Okrenut klasičnim izvorima (antičkoj književnosti i filozofskoj misli), srpskoj klasičnoj i modernoj poeziji (u širokom rasponu od Jovana Sterije Popovića do Vaska Pope i Ivana V. Lalića), kao i modernoj evropskoj poeziji (Konstantin Kafavi, Pol Valeri, T. S. Eliot), ovaj pesnik je ostvario obimom neveliko, ali složeno i uticajno pesničko delo. Predviđeno je učešće dvadeset pet naučnih istraživača iz zemlje i inostranstva. Izlaganjima će biti obuhvaćeni bitni aspekti Hristićeve poezije i poetike, njegovo mesto u razvoju srpske poezije, kao i veze sa modernom evropskom poezijom. 1. dan je predviđen za radove koji se bave poezijom i poetikom Jovana Hristića, kompozicijom i ritmom njegovih pesama, odnos intelektualnog i emocionalnog u njegovoj poeziji. Jovan Hristić je značajan esejista, pa će biti tumačeni i njegovi eseji, ali samo u sklopu njegove eksplicitne poetike. Takođe, ovaj dan je predviđen i za radove koji se bave analizom pojedinačnih pesama. 2. dan biće posvećen čitanju i razumevanju njegove poezije u kontekstu srpske i evropske poezije. Dovoljna su i već pomenuta imena Sterije, Kafavija, Eliota, pa da se shvati da nema punog razumevanja Hristićevih stihova bez ispitivanja intertekstualnih veza. Jovan Hristić je, takođe, prevodilac, pa će biti razmatrani i njegovi prevodi, ali samo u sklopu njegove poetike.

Međunarodni naučni skup Poetika Borislava Pekića

      U Institutu za književnost i umetnost, u drugoj polovini novembra 2008. godine, održan je međunarodni, multidisciplinarni naučni skup “Poetika Borislava Pekića”. Borislav Pekić (1930─1992) jedan je od najznačajnijih srpskih pisaca druge polovine 20. veka. Ogledao se u različitim žanrovima (roman, pripovetka, dnevnička proza, drama, esej). Pekićevo delo otvoreno je i polemično u svom ironijskom duhu, monumentalno i eruditno, ispisano uz veliku imaginativnu snagu. Postoji veliki broj naučnih radova i monografija posvećenih poetici Borislava Pekića. Međutim, to delo je otvoreno i za nova teorijsko-poetička istraživanja. Otuda se i javlja potreba za odražavanjem međunarodnog naučnog skupa o poetici Borislava Pekića na kojem će se raspravljati o poetičko-teorijskim aspektima vezanim za sve žanrove kojima se ovaj pisac bavio. Na potrebu naučnog skupa ukazuje i činjenica da su brojni aspekti Pekićevog dela ostali neistraženi i nedovoljno protumačeni. Planirani skup doprineće celovitijem upoznavanju Pekićeve poetike i otkrivanju značaja ovog velikog pisca za istoriju srpske književnosti druge polovine 20. veka.2008.

Poezija i poetika Jovana Dučića

      Projekat "Poetika srpske književnosti 20. veka", Instituta za književnost i umetnost u Beogradu i Opština Trebinje, organizovali su naučni skup "Poezija i poetika Jovana Dučića", od 5. do 7. aprila 2008. godine u Trebinju.

2007.

Postsimbolistička Poetika Ivana V. Lalića

      U biblioteci Instituta za književnost i umetnost 25. i 26. aprila organizovan naučni skup «Postsimbolistička poetika Ivana V. Lalića» u okviru projekta «Poetika srpske poezije druge polovine 20. veka».
      Jedna od najvažnijih smena poetičkih paradigmi u srpskoj poeziji desile su se sredinom prošlog veka, a pratile su je široke i dugotrajne polemike. Tada su se formirali neki od najkrupnijih pesnika, kao što su Vasko Popa, Miodrag Pavlović, Stevan Raičković, Ivan V. Lalić. Branko Miljković, Borislav Radović i Jovan Hristić. Ovi pesnici modeluju novu viziju sveta i čovekovog položaja u modernoj kulturi. Izražajna sredstva, oblikovni postupci, odnos prema kulturi i kulturnome nasleđu, kao i svest o samom pesničkom činu, među najbitnijim su elementima njihove poetika. Proučavanjem njihovih poetika otkrivamo razvojnu logiku srpske poezije druge polovine prošloga veka.
      Do sada su u okviru već zaključenog projekta Poetike srpske književnosti objavljeni zbornici o Vasku Popi i Branku Miljkoviću. U okviru novog projekta, Poetika srpske poezije druge polovine 20. veka, prvi naučni skup je posvećen poetici Ivana V. Lalića.

Predstavljanje rodnih identiteta u balkanskim književnostima i kulturama

      Međunarodni naučni skup, Beograd, Institut za književnost i umetnost, 29-30. novembar, 2007. Projekat: „Savremene književne teorije i njihova primena: nove diskurzivne prakse književnoteorijskih proučavanja“
      U poslednjih trideset godina rodne studije su, zajedno sa studijama kulture, i postkolonijalnim studijama, pokazale kao jedan od najplodotvornijih teoretskih diskursa u kontekstu novog promišljanja problema identiteta i različitih politika njegovog predstavljanja koji se nalaze u fokusu interesovanja savremenih filozofskih i književnoteorijskih proučavanja. Poststrukturalistička debata o "smrti subjekta", višedecenijska polemika o “postmodernom stanju” savremene civilizacije, i, pre svega, Deridina kritika metafizičke tradicije i logocentričko-univerzalističkog poretka zapadne filozofije dovele su u pitanje esencijalističku definiciju identiteta kao date, ontološke suštine, ističući da se pojam “identiteta” uvek već konstituiše odredjenim jezičkim, umetničkim, kulturološkim, sociološkim i političkim diskurzivnim praksama kojima se demonstriraju različite politike reprezentacije društveno poželjnih / nepoželjnih oblika identiteta.

2006.

Slika o drugom u balkanskim i srednjoevropskim književnostima

      Naučni skup pod ovim naslovom održan u Beogradu 8. i 9. decembra 2005. Ovaj skup predstavlja deo širih naučnih istraživanja koja se odnose na modelovanje i funkcionisanje svesti o sebi i o drugima, u kojima učestvuju Katedra slovenske filologije Univerziteta u Poznanju, Institut za književnost i umetnost u Beogradu, Institut za književnost Bugarske akademije nauka u Sofiji i Odsjek za slavistiku Filozofskog fakulteta u Zagrebu. Prvi naučni skup iz ove oblasti pod naslovom Kategorija «svoj –tuđ» u slovenskim književnostima i kulturama već je održan u Poznanju 2003. godine, a u narednim godinama očekujemo naučne skupove u Sofiji i Zagrebu.
      Naučnim skupom Slika o drugom u balkanskim i srednjoevropskim književnostima želimo da osvetlimo problem svesti o sebi i o drugom na književnoj građi nastaloj na prostoru na kome se, često na uzbudljiv i dramatičan način, suočavaju i prožimaju različite antropološke, civilizacijske i kulturne karakteristike različitih ljudskih zajednica. Dodiri i mešanje slovenske, orijentalne, mediteranske i srednjoevropske komponente na ovom prostoru u punoj meri pokazuju kako slika o drugom na jednoj strani postaje važan instrument sopstvene identifikacije, a na drugoj izrasta i oblikuje se kao posebna kultura zajedničkog života u kojoj nestaju obrisi posebnosti i stvaraju se pretpostavke sličnog ili čak istog mentaliteta u kome atributi svoga i tuđega gube antagonistički karakter i dobijaju novi kvalitet.

Poetika Milana Rakića

      Na projektu «Formiranje poetike moderne srpske književnosti» predviđeno je da poslednje, 2005. godine, zajednička istraživanja budu posvećena poetici Milana Rakića. U srpskoj moderni Rakić ima ključno mesto pesnika koji na planu poetike označava prelaz od parnasovstva na simbolizam. Otuda su savremeni kritičari – Jovan Skerlić, Bogdan Popović i Pero Slijepčević – Rakića po pravilu isticali zbog savršenstva pesničke veštine. Sistem rimovanja, opkoračenje stiha prenos iz strofe u strofu, odnos između stihovnoga i sintaksičkog sečenja ili segmentovanja, kao i sklapanje kompozicije lirske pesme, sve je to Milan Rakić obavljao sa merom i disciplinom koje dotad u srpskoj poeziji nisu bilo.