O Institutu

 

     Osnovni pravci delatnosti Instituta su književnoteorijska, književnoistorijska, komparatistička i poetička istraživanja.
     U Institutu se sistematski prate i proučavaju kretanja i razvitak stvaralačke kritičke misli kod nas i u svetu iz oblasti istorije i teorije književnosti, komparatistike, estetike i poetike; proučavaju se problemi metodologije i terminologije nauke o književnosti; stvaraju se osnove za pripremanje istorije književnosti; radi se na naučnim i kritičkim izdanjima pisaca, izradi bibliografija i obradi književne arhivske građe; objavljuju se zbornici i monografije o književnim pokretima, školama i delima pojedinih autora; pripremaju se naučni skupovi; organizovano se podstiču različiti oblici naučnog rada i stručnog usavršavanja naučnih radnika, posebno naučnog podmlatka.

Kada i kako je osnovan Institut?

     Institut za književnost i umetnost izrastao je iz Centra za teoriju književnosti i umetnosti Filološkog fakulteta u Beogradu. Na predlog akademika Vojislava Ðurića, direktora Centra, Izvršno veče Skupštine Srbije 15.09.1962. godine donelo je Uredbu o osnivanju Instituta za književnost i umetnost. Osnivači Instituta su: Izvršno veče Skupštine Srbije, Srpska akademija nauka i umetnosti, Filološki fakultet u Beogradu i Univerzitet umetnosti u Beogradu. Kao samostalna naučna ustanova Institut je počeo sa radom 1.01.1963. godine i do danas nije menjao svoj status. Uskoro nakon što je osnovan Institut je postao najveća i najuglednija naučna ustanova u oblasti nauke o književnosti u tadašnjoj Jugoslaviji, a taj ugled sačuvao je i do današnjih dana.
     U početku, Institut je bio okrenut podizanju i usmeravanju naučnog podmlatka i okupljanju do tada nepovezanih naučnoistraživačkih snaga sa Univerziteta i izvan njega. U daljem radu Institut je kontinuirano sarađivao sa srodnim naučnim, kulturnim i obrazovnim ustanovama u zemlji i u inostranstvu, okupljajući oko svojih projekata naučne radnike iz svih centara tadašnje Jugoslavije, ali i iz manjih naučnih i kulturnih sredina i gradova u kojima su postojali istraživački projekti i istraživači koji nisu bili uključeni u organizovana i osmišljena naučna istraživanja.
     Naročito plodotvornu saradnju Institut je ostvarivao sa SANU, Maticom srpskom i Filološkim fakultetom u Beogradu. Plodna i raznovrsna saradnja Instituta ostvarivana je sa izdavačkim kućama koje su omogućavale objavljivanje rezultata rada Instituta i angažovale saradnike Instituta za mnoge vlastite kapitalne izdavačke poduhvate.

Radni prostor Instituta

     Od 1963. do 2002. godine Institut je bio smešten u potkrovlju Rudarskog fakulteta (Ðušina 7), u neposrednoj blizini Botaničke bašte, a od tada do danas nalazi se u lepo uređenim prostorijama u Domu Vukove zadužbine (Kralja Milana 2) u centru Beograda.

Ko su bili direktori Instituta?

     Prvi direktor Instituta bio je Vojislav Ðurić (1963-1966), a zatim su Institutom rukovodili kao vršioci dužnosti direktora Dušan Puhalo (1966-1968) i kratko Zoran Konstantinović (1968), te kao direktori Predrag Palavestra (1968-1976), Miodrag Maticki (1977–2005), Vesna Matović (2006-2014) i Bojan Jović (2015-nadalje) koji su, istovremeno, uz Miroslava Pantića, Nikšu Stipčevića i Aleksandra Petrova, dali najveći doprinos razvoju i ugledu Instituta u njegovom dosadašnjem postojanju.

Četrdeset godina postojanja Instituta

     Godine 2002. navršilo se četrdeset godina postojanja Instituta. Tim povodom direktor dr Miodrag Maticki objavio je u časopisu Književna istorija (XXXIV, 2000, br. 116-117, str. 5-15) tekst pod naslovom «Institut za književnost i umetnost 1962-2002») u kome je rezimirao dotadašnji rad Instituta. Dajemo u skraćenoj verziji a) istorijat nastanka projekata Instituta i b) pregled rezultata rada u ovom periodu.

Pola veka nauke o književnosti

     Povodom pedesetogodišnjice postojanja Instituta za književnost i umetnost, prof. dr Bojan Ðorđević priredio je monografiju pod nazivom Pola veka nauke o književnosti - Institut za književnosti i umetnost 1962 - 2012. U monografiji je detaljno prikazan dosadašnji rad Instituta - osnivanje, razvoj, projekatski rad, izdavačka delatnost, kao i poteškoće sa kojima su se susretali saradnici Instituta svih ovih godina. Na kraju publikacije nalazi se Bibliografija institutskih izdanja za period od osnivanja Instituta do izlaska ove monografije.

Dokumenta Instituta

Statut
Poslovnik o radu UO
Pravilnik o radu