Новости

Od ženstvenog do feminističkog – ženska periodika

25.11.2012

 

Institut za književnost i umetnost i
Projekat za proučavanje književne periodike

PREDAVANjE

U okviru pratećih programa izložbe Re/vizija: časopisi kao agensi književnosti i kulture, u četvrtak, 22. XI 2012, u amfiteatru Narodne biblioteke Srbije održano je predavanje Slobodanke Peković i Stanislave Barać Od ženstvenog do feminističkog – ženska periodika od Domaćice do Žene danas.

Tokom dva veka postojanja ženske periodike na srpskom jeziku – bilo da njenu istoriju računamo od prvog kalendara posvećenog „gospožam i gospožicam“ (1807) ili od prvog periodika koji je uredila žena (almanah Talija 1829) – period od 90-ih godina 19. veka do početka Drugog svetskog rata ukazuje se kao izuzetno značajan u procesu slabljenja dominacije patrijarhalnog diskursa, a jačanja feminističkih diskursa u ženskoj periodici kao celini.

„Zlatni vek“ ženskih časopisa označen je manjom usmerenošću ka prosvećivanju koje je podrazumevalo savete o vođenju domaćinstva i domazluka, vaspitavanju dece i odnosima u porodici. Tekstovi posvećeni viđenim ženama, ženskim pravima i vestima o feminističkim pokretima, oprezno otvaraju novi diskurs i nagoveštavaju demokratizaciju društva u kojem i žena postaje vidljiva.

Koncepcija većine časopisa do Prvog svetskog rata je slična, oni podržavaju žensku samosvest bilo da ohrabruju žene da objavljuju (Žena), ili da se udružuju (Domaćica), ali istrajavaju na tradicionalnim ženskim „vrednostima“: odanosti porodici, ocu, mužu, deci i nacionu, tako da bi se o ženskim časopisima na početku 20. veka moglo govoriti kao o prelaznom obliku od konstrukta potpuno patrijarhalne do zaista emancipovane žene. Tek sa osnivanjem Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca javljaju se dosledno emancipatorski feministički časopisi, kako teorijski orijentisani (Ženski pokret, Jugoslovenska žena), tako i poučno-zabavnog modela (Žena danas), odnosno ilustrovani modni magazini sa izraženom feminističkom tendencijom (Žena i svet, Ženski svet).


Od ženstvenog do feminističkog – ženska periodika