Новости

Tršić sedam jezika govori

29.9.2015

 

Letnja škola srpskog jezika, kulturne istorije i prevođenja TRŠIĆ 2015 i ove godine je okupila studente srbistike iz raznih evropskih zemalja – Beolrusije, Engleske, Italije, Nemačke, Poljske, Rusije i Ukrajine. U rodnom mestu Vuka Stefanovića Karadžića studentima se tokom intenzivnog desetodnevnog programa pruža mogućnost da steknu iskustva iz domena prevođenja, prošire znanja iz kulturne istorije Srba i upoznaju se sa narodnom tradicijom i starim zanatima.

Materijal koji se ove godine prevodi sa srpskog jezika na maternje jezike studenata zasnovan je na izložbi kustoskinje Muzeja jezika i pisma, M A Ane Čugurović, „Obasjanost nevidljivog. Sveće u običajima i verovanjima u Jadru“, koja je otvorena prvi dan programa u Galeriji na Saborištu. Budući da je problemsko težište ovogodišnje Letnje škole na voskarsko-liciderskom zanatu, načinu izrade i obrednoj upotrebi sveća u oblasti Jadra, jedan deo programa se realizuje u kontekstu međunarodne manifestacije Dani evropske baštine koja nosi naziv „Stari i tradicionalni zanati – očuvanje i održanje“. Pored voskarsko-liciderskog zanata, u Radionici starih zanata studenti će se kroz druženje sa tkaljama upoznati i sa veštinom tkanja i moći će da pogledaju i izložbu Zanat u Beogradu / Handwerk in Belgrad nemačke umetnice Franciske Vike.

Što se materijala za prevođenje tiče, poseban akcenat je stavljen na obrednu upotrebu ratarskih sveća koje kao jedinstven primer ovog običaja postoje samo u manastiru Tronoši. Ratarske sveće predstavljaju važan deo srpske tradicije i stavljene su na Listu nematerijalnog kulturnog nasleđa Republike Srbije, sa željom da u narednom periodu budu kandidovane i za Uneskovu listu nematerijalne kulturne baštine. Na planinarskom izletu od Vukove kuće do manastira Tronoše studenti se upoznaju ne samo sa svakodnevicom đačkih dana Vuka Stefanovića Karadžića, nego dobijaju priliku i da doslovce „dodirnu“ i „dožive“ reči koje prevode. U prevođenju „na terenu“ kao svojevrsnom činu kulturnog prevođenja se ogleda i specifičnost metodologije rada i programa Letnje škole, koja je svake godine interdisciplinarno koncipirana, tako da studenti pored predavanja iz kulturne istorije i lingvističkih analiza tekstova, znanja proširuju učešćem u dodatnim specijalističkim radionicama i prigodnim izletima.

Sa srpskog jezika na beloruski prevodi Darja Grišankova sa Državnog beloruskog univerziteta u Minsku; na engleski Kejtlin Sejs sa Univerziteta u Notingemu; na italijanski Jakopo Kamponi i Ðanmateo Memo sa Univerziteta „Gabrijele Danuncio“ u Peskari; na nemački Klaudija Laštro sa Univerziteta „Ludvig Maksimilijan“ u Minhenu; na poljski Marta Kaspšak sa Univerziteta „Adam Mickijevič“ u Poznanju i Monika Zekić sa Univerziteta u Gdanjsku; na ruski Ksenija Dijačkova sa Državnog univerziteta u Petrogradu i na ukrajinski Nikita Petrov sa Nacionalnog univerziteta „Taras Ševčenko“ u Kijevu.

Ovaj zajednički projekat Centra za kulturu „Vuk Karadžić“ iz Loznice, Instituta za književnost i umetnost iz Beograda i Muzeja jezika i pisma iz Tršića odvija se u Tršiću od 21. do 30. septembra pod pokroviteljstvom Grada Loznice i Ministarstva kulture Republike Srbije. Program je otpočeo promocijom dosadašnjih rezultata ovog međunarodnog projekta koji se već četiri godine održava u rodnom mestu Vuka Stefanovića Karadžića. U okviru prorama 82. Vukovog sabora u Kući pisaca predstavljene su publikacije o Tršiću na beloruskom, engleskom, italijanskom, nemačkom, ruskom i srpskom, koje su rezultat rada Letnje škole srpskog jezika, kulturne istorije i prevođenja TRŠIĆ 2012. Učesnici naredne Letnje škole preveli su takođe na sedam jezika stalnu izložbenu postavku Muzeja jezika i pisma „Srpsko pismo i jezik kroz istoriju“ autorke Dajane Ðedović koja je 2013. godine u okviru obeležavanja jubileja 1150 godina slovenske pismenosti prikazana na najvažnijoj slavističkoj manifestaciji – Međunarodnom kongresu slavista u Minsku. Ova izložba je potom u sklopu obeležavanja dva važna jubileja – 200 godina od objavljivanja Vukovih dela Pismenice serbskoga jezika i Male prostonarodne slavenoserbske pjesnarice i 150 godina od smrti Vuka Stefanovića Karadžića, prikazana i na univerzitetima u Beču, Hamburgu, Frankfurtu, Haleu i Petrogradu. U sklopu prevodilačkih aktivnosti učesnika Letnje škole srpskog jezika, kulturne istorije i prevođenja TRŠIĆ 2014 urađen je prevod izložbe „Uticaji. Vuk i njegovi savremenici“ kustosa Muzeja jezika i pisma, Miroslava Terzića. O pomenutim rezultatima govorili su M A Ekatarina Volkova sa Univerziteta u Petrogradu, inače bivša učesnica prve Letnje škole, zatim prof. dr Robert Hodel čiji su studenti učestvovali u radu ovog projekta i koji su predstavili izložbu „Srpsko pismo i jezik kroz istoriju“ na Univerzitetu u Hamburgu, mr Dajana Ðedović direktorka Centra za kulturu „Vuk Karadžić“, dr Vesna Matović ispred Instituta za književnost i umetnost i mr Dragana Grbić, autorka projekta Letnje škole koja i mentorskim rukovodi rad ovih studenata.