Новости

Prevodilačka radionica u Tršiću

22.9.2014

 

Treći put za redom u znamenitom mestu Tršić od 15. do 24. septembra održava se Letnja škola kulturne istorije, srpskog jezika i prevođenja, u kojoj se okupilo dvanaest studenata srbistike sa deset univerziteta iz šest evropskih zemalja – Austrije, Beolrusije, Engleske, Italije, Poljske i Rusije. Ovaj zajednički projekat Centra za kulturu „Vuk Karadžićˮ iz Loznice, Instituta za književnost i umetnost iz Beograda i Muzeja jezika i pisma iz Tršića odvija se u godini obeležavanja dva važna jubileja – 200 godina od objavljivanja Vukovih dela Pismenice serbskoga jezika i Male prostonarodne slavenoserbske pjesnarice, i 150 godina od smrti Vuka Stefanovića Karadžića.

Materijal koji se ove godine prevodi sa srpskog jezika na beloruski, engleski, nemački, italijanski, poljski i ruski donosi sliku prevođenja i recepcije srpske narodne književnosti na stranim jezicima u 19. veku i postavlja Vuka Stefanovića Karadžića rame uz rame sa njegovim savremenicima Johanom Vofgangom Geteom, Jakobom Grimom, Leopoldom Rankeom, Terezom Albertinom Luizom fon Jakob-Robinson, Aleksandrom Sergejevičem Puškinom, Izmailom Ivanovičem Sreznjevskim, Pjotrom Ivanovičem Kepenom, Adamom Mickijevičem, Oskarom Kolbergom, Aleksandrom Bruknerom, Albertom Fortisom, Nikolom Tomazeom, Zarijanom Dalenga-Hadakovskim, Janom Čačotom, Janom Barščeuskim, Džonom Bauringom i Valterom Skotom. Ovakav koncept programa simbolično uramljuje „portretˮ Vuka Stefanovića Karadžića kao počasnog građanina sveta, kako ga je 1984. godine proglasio UNESKO.

Sa srpskog jezika na beloruski prevodi Zarina Žamojcina sa Državnog beloruskog univerziteta u Minsku, na engleski Rebeka Rajt sa Univerziteta u Notingemu, na italijanski Laura di Marko i Adriana Pia Rusi sa Univerziteta „Gabrijele Danuncioˮ u Peskari, na nemački Valeri Leopold i Nina Krager sa Univerziteta u Beču, na poljski Agata Skupin sa Univerziteta „Nikola Kopernikˮ u Torunju, Maja Maćkovjak sa Univerziteta „Adam Mickijevičˮ u Poznanju, Natalija Sivak sa Univerziteta u Gdanjsku i Lukaš Buške sa Šleskog univerziteta u Katovicama, na ruski Nadežda Ivanova sa Državnog univerziteta u Petrogradu i Aleksandra Čivarzina sa Moskovskog državnog univerziteta „Lomonosovˮ.

Sa ciljem popularizacije i promocije srpske književnosti i kulture na inostranim katedrama na kojima se srpski jezik proučava kao strani projekat prevodilačke radionice i program usavršavanja studenata osmislila je i pokrenula Dragana Grbić iz Instituta za književnost i umetnost koja i mentorskim rukovodi sa radom ovih studenata.

Projkat je interdisciplinarno koncipiran, tako da studenti pored predavanja iz kulturne istorije i lingvističkih analiza teksta, znanja proširuju i učešćem u dodatnim specijalističkim radionicama kakve su, na primer, čitanje starih ćirilskih rukopisa, radionicama tradicionalnih veština – kaligrafije i tkanja, kao i učešćem u performasima u kojima se na način blizak mladim ljudima „reprodukujuˮ stari običaji i obredi. Ove godine će u sklopu otvaranja izložbe kustoskinje Muzeja jezika i pisma, Ane Čugurović, „Obasjanost nevidljivogˮ studenti biti u prilici da se upoznaju sa načinom izrade i obrednom upotrebom sveća u oblasti Jadra. Poseban akcenat je stavljen na obrednu upotrebu ratarskih sveća koje kao jedinstven primer ovog obreda postoje samo u manastiru Tronoša, a koje studenti mogu videti svake godine prilikom planinarskog izleta od Vukove kuće do manastira. Od posebne važnosti je da mladi studenti po povratku na svoje katedre pronesu glas o ovom običaju jer su ratarske sveće stavljene na listu nematerijalnog kulturnog nasleđa Republike Srbije i kao takve će u narednom periodu biti kandidovane za Uneskovu listu nematerijalne kulturne baštine.

Kao poseban vid popularizacije i promocije srpskog jezika i kulture u inostranstvu ovaj projekat daje prednost multimedijskom predstavljanju sardžaja. Otuda su se izložbe, koje pružaju mogućnost da se sadržaj pored pisane reči predstavi i pratećim audio-vizuelnim materijalom i pruži doživljaj i žive reči, pokazale kao najzahvalnije za živopisnu predstavu jezika.

Kao rezultat rada Prevodilačke radionice 2012. godine objavljene su publikacije o Tršiću na sedam jezika, a 2013. godine prevedena je stalna izložbena postava Muzeja jezika i pisma „Srpsko pismo i jezik kroz istoriju ˮ autorke Dajane Ðedović koja je u okviru obeležavanja prošlogodišnjeg jubileja 1150 godina slovenske pismenosti prikazana na najvažnijoj slavističkoj manifestaciji – Međunarodnom kongresu slavista u Minsku. U okviru obeležavanja Vukovih jubileja ove godine ta izložba je gostovala na katedrama za slavistiku univerziteta u Beču, Petrogradu i Haleu, a u toku jeseni i zime predstoje gostovanja u Hamburgu, Rimu, Torinu i Londonu.

Ove godine studenti su videli izložbu „Vukova putovanjaˮ autora Miroslava Terzića koja je u okviru 81. Vukovog sabora otvorena u Muzeju Jadra u Loznici, a na strane jezike se prevodi izložba istog autora „Vuk i njeovi savremeniciˮ, koja je drugi deo stalne postavke Muzeja jezika i pisma u Tršiću.

Program ovogodišnje Letnje škole srpskog jezika i prevođenja zatvara se 24. septebra završnom radionicom sa studentima i digitalnom projekcijom izložbe „Srpsko pismo i jezik kroz istorijuˮ na šest jezika u okviru međunarodne manifestacije Dani evropske baštine koja se ove godine relizuje pod nazivom „Jezik i pismenostˮ u Muzeju Ive Andrića, a u saradnji sa Muzejem grada Beograda. Letnju školu jezika i prevođenja TRŠIĆ 2014 podržali su Grad Loznica i Ministarstvo kulture i informisanja.