Izdanja

Vreme, vakat, zeman: aspekti vremena u folkloru

Lidija Delić

Vreme, vakat, zeman: aspekti vremena u folkloru

Izdavač:

Institut za književnost i umetnost
Beograd, 2013.

Oznake:

ISBN 978-86-7095-200-3
COBISS.SR-ID 202540812


Sažetak:

Zbornik Vreme, vakat, zeman predstavlja drugu fazu realizacije projekta zamišljenog kao interdisciplinarno izučavanje aspekata vremena u književnosti i folkloru (prvi zbornik na ovu temu – Aspekti vremena u književnosti [Beograd: Institut za književnost i umetnost, ur. Lidija Delić] – objavljen je 2012). U zborniku posvećenom folkloru radovi su prevashodno grupisani prema opštosti pristupa, žanrovima koji su bili u interpretativnom fokusu i, tamo gde je za to postojala osnova – prema kriterijumu dijahronije. Uvodno poglavlje objedinjuje studije u kojima se osnovna tema uvodi kroz makroperspektivu: vreme se prevashodno posmatra kao kulturna kategorija i tim sistemom studija uspostavlja se idejno-ideološki okvir neophodan za suvereno i pouzdano proučavanje folklorne građe i kategorije vremena u okviru nje. Tri preostale celine zbornika obuhvataju studije koje vremenu pristupaju kao elementu književne poetike, a oformljene su po žanrovskom kriterijumu, pri čemu se išlo od „jednostavnih oblika“ ka epici kao narativno najkompleksnijem sistemu. Iako međusobno različiti, radovi u ovom zborniku čine relativno koherentnu grupu tekstova jer se stavovi izneti u njima dopunjuju i međusobno podupiru, mada to nije bila namera njihovih autora. To samo govori o činjenici da su sličnosti na analitičkoj ravni rezultat univerzalnosti problema koji se sa lakoćom provlači iz epohe u epohu i iz žanra u žanr. Oni u velikoj meri ublažuju strogu dihotomiju između arhaičnog i modernog mišljenja, zalažući se za svojevrstan kontinuum unutar kojeg se, u zavisnosti od afiniteta žanra ili tipa kulture, opaža dominacija ili subordiniranost određenih temporalnih struktura, ali, u velikoj meri, i dihotomiju između usmene i pisane reči, komunicirajući intenzivno s pojedinim studijama objavljenim godinu dana ranije u zborniku Aspekti vremena u književnosti.

Izvod iz Uvodne reči
(Lidija Delić)

Ključne reči:

Vreme, kalendar (narodni/crkveni), post, dobar/zao čas, boje, mit, obred, noć, hronotop, usmena formula, konceptualizacija vremena