Izdanja

Likovi usmene književnosti

Snežana Samardžija

Likovi usmene književnosti

Izdavač:

Institut za književnost i umetnost
Beograd, 2010.

Oznake:

УДК 821.163.41.09:398(082)
ISBN 978-86-7095-167-9
COBISS.SR-ID 178235660


Sažetak:

Zbornik Likovi usmene književnosti bavi se jednim od suštinskih problema teorije narodne književnosti –kategorijom junaka u usmenom stvaralaštvu.

Uvodna studija „Usmeni žanr i junak u semantičkoj aktivnosti“ Snežane Samardžije sintetičko je osvetljavanje likova u svoj žanrovskoj raznovrsnosti usmenog fonda. Rad Boška Suvajdžića razmatra poziciju mladog junaka na primerima epskih biografija dvojice najpoznatijih južnoslovenskih mladih junaka – Grujice i Sekule. Na ovu studiju tematski se nadovezuje tekst Danijele Petković o sižejnim ulogama, istorijskim i mitološkim uporištima likova epskih staraca. Valentina Pitulić ispituje transformaciju klasičnog, Vukovog, modela Kosovske bitke u zbirkama kasnijih zapisivača, kroz epske biografije kosovskih junaka. Studija Snežane Samardžije poetskog naslova „Iz Majdana čisto srebrnoga“ na nov način oblikuje lik Stevana Musića, „najtragičnijeg srpskog vojvode“ u Kosovskoj bici. Polje istraživanja Smiljane Ðorđević obuhvata figuru pevača (guslara) i elemente njegove socijalne uloge, u klasičnoj, hroničarskoj epici i savremenim terenskim zapisima. Branko Zlatković istoriografski prilazi bogatoj usmenoj građi o prvom priznatom srpskom knezu, fokusirajući se naročito na diplomatiju kneza Miloša za vreme njegove prve vlade. Zbornik zatvara rad Nemanje Radulovića „Pripovetka o bogatašu i njegovom zetu (ATU 930)“, komparativna studija o poreklu motiva i sižejno-tematskom sklopu ovog tipa pripovetke, u brojnim južnoslovenskim štampanim i rukopisnim varijantama.

Ključne reči:

mladi junak, starac, kosovski junaci, Stevan Musić, pevač, knez Miloš, bogataš i siromaški sin, epska pesma, pripovetka